Een spoor van gerechtigheid Veertig jaar rooms-katholieke diaconie in Nederland (1985-2025)

Hans Rutten heeft een belangrijk boek geschreven. Hij is als enige tot nu toe er in geslaagd om na gedegen onderzoek een goede beschrijving te geven van de ontwikkeling en voortgang van katholieke diaconie vanaf de jaren tachtig vorige eeuw tot heden 2025. Het boek is ontstaan in fasen. Als eerste als bron voor de Master Theologie aan de Radboud Universiteit in 2023. Vervolgens heeft Hub Crijns Hans Rutten gestimuleerd om zijn werk voort te zetten en zijn werkstuk aan te vullen en te actualiseren voor een boekuitgave. Dat werkstuk is in juli 2025 gerealiseerd met de uitgave van het boek ‘Een spoor van gerechtigheid Veertig jaar rooms-katholieke diaconie in Nederland (1985-2025)’ bij academische uitgeverij Eburon Utrecht. Een uniek boek In ‘Een spoor van gerechtigheid’ vertelt Hans Rutten het grotendeels onbekende verhaal van de rooms-katholieke diaconie in Nederland tussen 1985 en 2025. Na de invoering van de Bijstandswet nam de staat de zorg voor kwetsbaren grotendeels over. Hoe gaf de katholieke kerk daar een nieuwe invulling aan? Rutten beschrijft de ontwikkeling van een vernieuwende, sociaal geëngageerde diaconie: geen liefdadigheid van bovenaf, maar samenwerking voor structurele verandering. Met pauselijke documenten tot lokale projecten toont hij hoe caritas en gerechtigheid versmolten tot een unieke vorm van maatschappelijke naastenliefde. In deze toegankelijke en rijk gedocumenteerde studie schetst Hans Rutten de opkomst, bloei én ombouw van een breed gedragen diaconale beweging binnen de Nederlandse kerkprovincie. Uitgangspunt daarvan was niet de paternalistische ‘verzorging’ van armen maar een gezamenlijk streven naar sociaaleconomische en maatschappelijke hervormingen. Een spoor van gerechtigheid. Van het pionierswerk van katholieke leken en religieuzen, de invloed van pauselijke visies en maatschappelijke veranderingen, tot inspirerende landelijke en parochiële projecten – dit boek brengt veertig jaar katholiek sociaal handelen in kaart. Met gevoel voor nuance en historisch inzicht laat Rutten zien hoe ‘diaconie’ in Nederland uitgroeide tot een unieke mengvorm van diaconie en liefdadigheid (caritas): maatschappelijke naastenliefde, gericht op dienstbaarheid én gerechtigheid. Een onmisbaar boek voor wie betrokken is bij kerk, overheidsbeleid en (sociale) zorg – en iedereen die zich afvraagt wat geloof vandaag nog kan betekenen voor sociale gerechtigheid. Inkijk in het boek Hans Rutten schreef een beknopte inkijk in het boek voor het Tijdschrift voor Nederlandse Kerkgeschiedenis 26(2023)4, pag. 147-152, die u hier kunt lezen. Hans Rutten, Een spoor van gerechtigheid Veertig jaar rooms-katholieke diaconie in Nederland (1985-2025), Eburon Utrecht, ISBN 978-94-6301-558-5, € 29,90. Te koop in christelijke boekhandels en bij uitgeverij Eburon: https://eburon.nl/product/een-spoor-van-gerechtigheid/